MOVISIE, Vilans en Platform VG ontwikkelden, in opdracht van VWS, het project “Werken aan sociale veiligheid”. In dit project staat de verbetering van de sociale veiligheid, waaronder het voorkomen van grensoverschrijdend gedrag  / mishandeling van mensen met een verstandelijke beperking in woon- en dagvoorzieningen centraal. Zowel Platform VG als Vilans en MOVISIE willen in het project “Werken aan sociale veiligheid” het perspectief van cliënten en vertegenwoordigers versterken. Daarvoor is echter meer inzicht nodig in waar cliënten bij mishandeling mee te maken krijgen en hoe ze dit ervaren. Dit heeft geresulteerd in het Rapport 'Mishandeling en ander grensoverschrijden gedrag in de zorg voor mensen met een vestandelijke beperking: een voorstudie'.

In het voorjaar zijn zowel cliënten als ouders/vertegenwoordigers geïnterviewd om input te leveren aan het project.  De voorstudie is er op gericht om vanuit het perspectief van cliënten en ouders/vertegenwoordigers, meer inzicht te krijgen in hoe mishandeling zich manifesteert, welke factoren daarbij een rol spelen, hoe zorgaanbieders zich opstellen en wat volgens cliënten / cliëntvertegenwoordigers wel en niet goed werkt in de preventie en aanpak ervan.

De verhalen van de cliënten geven een beeld van het grensoverschrijdend gedrag waar zij zoal mee te maken (kunnen) krijgen, van “milde” tot zeer ernstige vormen ervan. Pesten door anderen met een verstandelijke beperking of mensen op straat lijkt een fenomeen dat bij bijna iedereen met een verstandelijke beperking in deze voorstudie voorkomt. In de gevallen van grensoverschrijdend gedrag die in deze voorstudie naar voren komen zijn de daders zowel begeleiders als andere mensen met een verstandelijke beperking. Grensoverschrijdend gedrag door collega’s en begeleiders in de werksituatie komt in deze voorstudie opvallend veel voor.

Mensen met een verstandelijke beperking zijn dan extra kwetsbaar om met grensoverschrijdend gedrag te maken te krijgen, deels door de (aard en mate van) verstandelijke beperking zelf, en deels door omgevingsfactoren.  Uit de interviews met ouders en vertegenwoordigers komt naar voren dat signalen van grensoverschrijdend gedrag vaak moeilijk te herkennen zijn voor ouders/ vertegenwoordigers. Vermoedens van grensoverschrijdend gedrag ontstaan meestal door een onbestemd ‘niet-pluis-gevoel’ dat het met kind niet goed gaat

De uitkomsten van de voorstudie worden gebruikt om een gedegen onderbouwing te geven aan het project “Werken aan sociale veiligheid”.