Staatssecrataris Marlies Veldhuijzen van Zanten van VWS schort een maatregel om fraude met het persoonsgebonden budget (pgb) te bestrijden op. Dat betekent dat pgb-houders weer hulp mogen verlenen aan andere budgethouders. Op woensdag 16 februari vond een debat over het pgb plaats als vervolg op het chaotisch verlopen debat vlak voor het kerstreces. Platform VG was bij dit debat aanwezig.

Om fraude te voorkomen mogen pgb-houders sinds 1 januari geen hulp meer verlenen aan andere budgethouders. Er zijn budgethouders die zeggen hulp te verlenen aan elkaar, maar in werkelijkheid doen ze dat niet, terwijl ze wel het pgb uitbetaald krijgen. Omdat zorgkantoren aangaven deze vorm van fraude niet te kunnen achterhalen, kondigde Veldhuijzen begin dit jaar een algemeen verbod af. Maar na zes weken komt de staatssecretaris hierop terug, omdat dit een veel grotere groep treft die zich keurig aan de regels houdt. In een Algemeen Overleg met de Tweede Kamer op 16 februari maakte ze bekend de maatregel op te schorten en eerst te onderzoeken hoe hij precies uitwerkt. “De goeien mogen niet onder de kwaaien lijden.” Ze doelt bijvoorbeeld op pgb-houders met een lichamelijk gebrek die andere budgethouders helpen bij de organisatie van een pgb.

Pgb-fraude
Andere afgekondigde maatregelen om fraude te bestrijden krijgen een overgangstermijn van twee maanden. Daarnaast maakt Veldhuijzen met andere ministeries plannen over manieren om pgb-fraude op te sporen en te voorkomen. De staatssecretaris zei “geschrokken te zijn over de aard en omvang van de fraude”.

‘Visie’-brief pgb in mei
De staatssecretaris zal in mei met een ‘visie’-brief komen over het pgb. Op verzoek van de Kamer gaat ze daarbij ook kijken naar de indicatiestelling in de AWBZ. VVD-Kamerlid Tamara Venrooy riep de staatssecretaris op de “voordeur naar het pgb niet open te laten staan”. Ook CDA-Kamerlid Sabine Uitslag stuurt aan op strenger indiceren, zodat alleen mensen met een langdurige zorgvraag nog een pgb krijgen.

Zorgzwaartefinanciering botst met indicatiestelling
Veldhuijzen kwam PvdA-Kamerlid Agnes Wolbert tegemoet door haar hypothese te onderzoeken dat de sterke groei van het aantal pgb-houders komt door de “bulkaanpak” van het Centrum indicatiestelling (CIZ). Het CIZ laat eenvoudige hulpvragen over aan zorgaanbieders. Deze werkwijze is mede ingegeven door forse bezuinigingen op het CIZ, dat de afgelopen jaren het werk met honderden mensen minder moest doen. “Goedkoop lijkt duurkoop”, stelde Veldhuijzen. Een Kamermeerderheid wil dat indicatiestellers zorgvragers echt ontmoeten en precies in kaart brengen welke hulpvraag ze hebben in plaats van ze in een zorgzwaartepakket te proppen. Wolbert vindt dat de zorgzwaartefinanciering niet goed samen gaat met het pgb. “In de praktijk kijken indicatiestellers welke zzp het beste bij de indicatie past. Maar dat doet geen recht aan de individuele zorgvraag. Mensen die meerdere aandoeningen hebben krijgen maar voor eentje een pgb. Daarmee komen ze vaak niet uit.”

Bezuinigingen pgb
Onduidelijkheid blijft er rond de bezuinigingen op het pgb. De Kamer wil dat alle nieuwe aanvragers tot 1 juni gevrijwaard blijven van bezuinigingen, maar de staatssecretaris maakt alleen een uitzondering voor mensen die een kleinschalig wooninitiatief starten. Ze zegt dat ze daarmee een Kamerbreed gedragen motie van het CDA van december 2010 hierover uitvoert. Maar medeondertekenaar Venrooy vindt dit onrechtvaardig ten opzichte van nieuwe aanvragers die ook een verblijfsindicatie krijgen maar thuis willen blijven wonen. Zij krijgen ruim zevenduizend euro minder, waardoor voor hen opname in een instelling dreigt. Om de onduidelijkheid over de interpretatie van de motie op te heffen gaat GroenLinks-Kamerlid Linda Voortman binnenkort een nieuwe motie indienen. Het is onwaarschijnlijk dat CDA en VVD die motie gaan steunen, omdat ze eerst de brief van de staatssecretaris willen afwachten.

Bron:  Zorgvisie 17 februari 2011