Woensdag 23 maart debatteerde de Tweede Kamer met staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (VWS) over de AWBZ. Op de agenda stonden maar liefst 21 brieven, waarvan 17 van het vorige kabinet. Er is tijdens het debat echter vooral gesproken over onderwerpen die niet in de brieven staan, maar die de Kamer nog wel op papier uitgewerkt wil krijgen.  Platform VG was aanwezig bij het debat en maakte het volgende verslag.

Alle fracties vroegen nadrukkelijk hoe de staatssecretaris aankijkt tegen de overheveling van de begeleiding van de AWBZ naar de WMO en naar de consequenties van de IQ-maatregel. Bij invoering van de IQ-maatregel hebben mensen met een IQ tussen 70 en 85 en de grondslag verstandelijk gehandicapt geen recht meer op AWBZ-zorg. Zij moeten dan een beroep op de gemeente doen. Vrijwel de gehele oppositie pleit er voor om de IQ-maatregel ‘in de ijskast te zetten’ en eerst de indicatiestelling goed op orde te krijgen. ‘De stapeling van maatregelen treft juist mensen met een lichte verstandelijke beperking heel hard. Zij krijgen ook al te maken met de herkeuring Wajong, maar raken misschien dan ook de begeleiding kwijt en moeten mogelijk zelfs hun huis uit als zij een woning van de zorgaanbieder huren’, aldus Linda Voortman van Groen Links.

Indicatiestelling
De wijze van indicatiestelling was (vooral bij de VVD) een punt van aandacht. Het lijkt erop dat het CIZ alleen nog maar toetst en dat aanbieders steeds vaker zelf de indicatie stellen. VVD vindt onafhankelijke cliëntenondersteuning belangrijk en vraagt zich af of hiermee die onafhankelijkheid niet in gevaar komt.
Groen Links heeft aangegeven groot voorstander te zijn van een integrale indicatie.

Begeleiding
Groen Links pleit ervoor de cliëntenorganisaties te betrekken bij de overheveling van begeleiding naar de gemeenten. De VVD is van mening dat het persoonsgebondenbudget (PGB) ook  kan worden gebruikt voor begeliding als deze naar de gemeenten is overgeheveld.
O.a. Renske Leijten (SP), Linda Voortman (Groen Links)  en Agnes Wolbert (PvdA) stelden vragen over de eigen bijdrage voor begeleiding die cliënten sinds zomer 2010 moeten betalen. Een derde van de cliënten zou vanwege de eigen bijdrage gestopt zijn met begeleiding of overwegen om te stoppen. Volgens de staatssecretaris is dat precies wat die maatregel beoogt.

Zorgaanbieders
Zorginstellingen blijken bij extreme zorgzwaarte steeds vaker een beroep te doen op extra middelen via het CCE (Centrum voor Consultatie en Expertise). De zorg is dat  hierdoor de tarieven van de zorginstellingen moeten dalen.

De Kamer sprak verder over de behoefte van de zorgaanbieders aan duidelijkheid over de kapitaalslasten. Het is steeds moeilijker om nieuwe huisvesting te realiseren omdat banken geen lening meer verstrekken. Bovendien staat in het regeerakkoord dat cliënten in de toekomst zelf huur- en levensonderhoud moeten betalen en de zorgaanbieder alleen de zorg levert. Het CDA stelt voor om met enkele pilots te starten waarbij cliënten zelf huren.

Uitwerking kabinetsplannen
De staatssecretaris zal op 5 juni de brief over de toekomst van de langdurige zorg sturen, zodat de Tweede kamer deze nog voor het zomerreces kan bespreken. In haar brief zal de staatssecretaris een  toelichting geven op de plannen voor  de overheveling van begeleiding naar gemeenten, de uitvoering van de AWBZ door zorgverzekeraars, het scheiden van wonen en zorg, het PGB en de IQ-maatregel. De staatssecretaris zegde de Kamer verder toe dat zij in samenwerking met de VNG het implementatietraject voor de overheveling van de begeleiding zal voorbereiden. ‘Wij hebben onze lessen geleerd van de pakketmaatregel in 2009’, aldus de staatssecretaris. Deze maatregel is destijds te snel en te onvoorbereid ingevoerd. Op 15 mei komt er een ‘voorhangbrief’ over de kapitaalslasten naar de Tweede Kamer.

Kortom: er staat nog veel te gebeuren in de langdurige zorg. Dit debat is slechts een opmaat naar de grote hervormingsplannen van de AWBZ van dit Kabinet. Platform VG houdt u op de hoogte van alle belangrijke ontwikkelingen.