Afgelopen week is het bestuursakkoord tussen de rijksoverheid en VNG (Vereniging Nederlandse gemeenten) gepresenteerd evenals de hoofdlijnenbrief van het ministerie van Sociale zaken over de toekomst van onder andere de werknemers in de sociale werkvoorziening als Wajongers.  In het bestuursakkoord zijn afspraken gemaakt over het overhevelen om extramurale begeleiding (indicatie in functies en klassen) en kortdurend verblijf (logeren) vanaf 1 januari 2013 voor nieuwe zorgvragers door de WMO te laten uitvoeren en voor bestaande zorgvragers met een geldige indicatie vanaf 1 jan. 2014. Platform VG vindt dit geen goede ontwikkeling.

Herkeuring
Mensen met een Wajong-uitkering of ‘slapende’ Wajong zullen herkeurd worden. Wanneer zij in staat blijken te zijn enige loonvormende arbeid te verrichten, worden zij begeleid naar regulier werk. Tegelijkertijd worden de re-integratiebudgetten om bv. een jobcoach te betalen behoorlijk verlaagd (400 miljoen) waardoor er weinig geld voor begeleiding overblijft. Bovendien zal men slechts drie jaar begeleiding ontvangen en veel mensen met een verstandelijke beperking zijn hun leven lang afhankelijk van begeleiding op de werkvloer. Een deel van deze groep zal uiteindelijk in de bijstand belanden waar een huishoudtoestel en vermogenstoets geldt.
Platform VG is van mening dat het kabinet met deze inkomens- en vermogenstoets rigoureus breekt met het idee dat mensen met een beperking een zelfstandig leven moeten kunnen leiden. Veel mensen met een beperking worden hierdoor financieel bijna volledig afhankelijk van hun ouders en zijn niet meer in staat zelfstandig te gaan wonen. 

Ook gaat het kabinet de komende jaren de toegang tot sociale werkplaatsen sterk beperken. Hierdoor wordt het gebrek aan passende arbeid voor mensen met een arbeidshandicap alleen maar groter. Mensen die nu al werkzaam zijn in de sociale werkplaats (SW), kunnen daar blijven werken, maar voor mensen die na 15 mei op de wachtlijst voor de SW komen, geldt het nieuwe regiem. De verwachting is dat veel gemeenten aan de bel zullen trekken omdat hun bijdrage aan de SW veel groter zal worden, dan nu het geval is. Bovendien moeten gemeenten ook bezuinigen.

Wajong
Mensen die ook na de herkeuring duurzaam arbeidsongeschikt zullen blijven (meer dan 80 % afgekeurd) behouden een Wajong van 75% van het Wettelijk minimum loon. Voor hen verandert er eigenlijk niets. Of werkelijk iedereen met een Wajong-uitkering moet worden herkeurd is op dit moment nog niet bekend.

Logeren en begeleiding naar gemeenten
Door de afspraken in dit bestuursakkoord moeten mensen met een beperking, die nu begeleiding krijgen vanuit de AWBZ, vanaf 2013 aankloppen bij hun eigen gemeente. Daarnaast gaat de hele jeugdzorg onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten vallen.

Overheveling extramurale begeleiding naar gemeenten (Wmo)
Platform VG vindt dat de positie van mensen met een beperking verslechtert als ze op de gemeente zijn aangewezen voor begeleiding en logeren omdat het verzekerd recht op zorg verdwijnt. Mensen met een verstandelijke beperking worden afhankelijk van wat hun eigen gemeente wil bieden en op welke wijze dat wordt vormgegeven. Bijvoorbeeld als collectieve begeleiding in plaats van begeleiding individueel en bijvoorbeeld samen met andere doelgroepen zoals ouderen en mensen met psychiatrische problemen. Omdat gemeenten beleidsvrijheid hebben kan de uitwerking van de  Wmo in de ene gemeente heel anders zijn dan in de andere gemeente. Het toezicht van de inspectie verdwijnt. Iedere gemeente kan haar eigen kwaliteitsbeleid en het toezicht erop vormgeven. De gehandicaptenzorg bestaat uit diverse doelgroepen. Om als gemeente recht te doen aan de verschillende behoeften is specifieke kennis over de doelgroep vereist. Platform VG vindt dat in veel gemeenten die expertise niet aanwezig is. Bovendien zijn  de groepen per gemeente vaak zo klein dat het opbouwen van expertise niet zal plaats vinden. Datzelfde geldt voor het logeren.

Op 24 mei vindt een informatiebijeenkomst plaats voor regionale bestuurders in Utrecht. Klik hier voor meer informatie.