Gisteren debatteerde de Tweede Kamer over het wetsvoorstel Zorg en Dwang (zie ook onze berichtgeving van 25 januari). Na een lang debat – van 18.30 tot circa middernacht –  werd de vergadering gesloten. Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (VWS) gaf aan meer tijd nodig te hebben om alle gestelde vragen te kunnen beantwoorden.  Het vervolgdebat dat voor vandaag stond gepland,  is daarom uitgesteld tot 1 februari.  Het wetsvoorstel leidde gisteren tot veel discussie over ingewikkelde ethische knelpunten als zelfbeschikking en eigen regie, maar ook over praktische problemen zoals toetsing en controle.

Cliëntvertrouwenspersoon
Het voorstel van de SP om in de wet het recht op de cliëntvertrouwenspersoon op te nemen, kreeg bijval vanuit verschillende partijen. Maar de aanvullende vraag  is of de overheid bereid is om daar geld voor beschikbaar te stellen.

Gelijke behandeling en eigen regie
Kritisch punt is de gelijke behandeling van mensen voor wie deze wet geldt, ten opzichte van andere groeperingen in de samenleving. De wet Verplichte GGz gaat verder in het recht op zelfbeschikking dan de wet Zorg en Dwang.  Eigen regie staat soms op gespannen voet met veiligheid. Het toepassen van domotica is daar een voorbeeld van: de zorginstelling wil ’s nachts gebruik maken van camerabewaking (om een cliënt niet te hoeven vastbinden), de cliënt weigert deze vorm van bewaking. Het zijn lastige ethische kwesties waar de Kamer gisteren mee worstelde.

Controle
Het voorstel riep veel vragen op over het toepassen van middelen en maatregelen. Wie bepaalt dat  dwang en onvrijwillige zorg nodig is? Komt daar een speciale toetsingscommissie voor? En hoe is praktisch te controleren of de wet ook in de thuissituatie wordt gerespecteerd en is er een verschil tussen wat zorgverleners en mantelzorgers mogen doen? Betekent dit dat er geregeld achter de voordeur wordt gekeken door inspecteurs? Dat zou onvermijdelijk een toename van regeldruk en bureaucratie betekenen. En dat is iets waar men nou eigenlijk juist in Den Haag vanaf wil.