Stripverhalen zijn makkelijker te begrijpen dan verhalen met pictogrammen. Ze zijn ook leuker, waardoor het motiveert om te lezen. Dit blijkt uit onderzoek naar de meerwaarde van informatieoverdracht via stripverhalen aan mensen met een verstandelijke beperking.

Kunnen mensen met een verstandelijke beperking makkelijker zelfstandig informatie begrijpen via stripverhalen dan via verhalen met pictogrammen? LFB, de belangenorganisatie door en voor mensen met een verstandelijke beperking en LSR, landelijke steunpunt (mede)zeggenschap, onderzochten dit samen. Bij dertig mensen zijn interviews afgenomen door een interviewer met een verstandelijke beperking van de LFB en een medewerker van het LSR. Het onderzoek is gesubsidieerd door het fonds NSGK voor het gehandicapte kind.

Stripverhalen
Stripverhalen worden in Nederland nog relatief weinig gebruikt in voorlichting of educatieve informatieoverdracht. In de VS, China en Japan bijvoorbeeld, is het veel gebruikelijker om stripverhalen voor dit doel in te zetten. Ook wordt er in ontwikkelingslanden projectmatig gebruik gemaakt van stripverhalen bij bijvoorbeeld gezondheidsvoorlichting aan niet-gealfabetiseerde mensen.

Reden voor LSR en LFB om onderzoek te willen doen naar de meerwaarde van stripverhalen bij informatieoverdracht aan mensen met een verstandelijke beperking die laaggeletterd zijn. Voor het onderzoek zijn twee verhalen gemaakt over actuele onderwerpen: reizen met de ov-chipkaart met de bus en regie over je eigen leven. Beide thema’s zijn uitgewerkt in een verhaal met pictogrammen en een stripverhaal.

De projectorganisaties hebben de verhalen zelf geschreven. Samen met striptekenaar Arjan van der Linden zijn ze ‘vertaald’ naar stripverhalen. Dertig testpersonen met een verstandelijke beperking hebben zowel een stripverhaal van het ene onderwerp als een verhaal met pictogrammen van het andere onderwerp gelezen.

Uitkomsten
Uit het onderzoek kwam naar voren dat mensen inderdaad makkelijker zelfstandig een stripverhaal begrepen. Ook voor mensen die het verhaal niet zelfstandig begrepen, was het stripverhaal een goed hulpmiddel om samen de informatie op te doen. Omdat het leuker en makkelijker is, lijkt het ook te stimuleren tot lezen, zo kregen interviewers van de LFB de indruk.

Vrijwel alle testpersonen waren enthousiast over de kleuren en de figuren die in de stripverhalen gebruikt zijn. Het nodigt uit en motiveert de informatie tot zich te nemen. Men kan zich in een verhaal herkennen. ‘Dat poppetje in het verhaal doet en kijkt hetzelfde als ik. Daardoor snap ik het beter,’ was één van de reacties van een geïnterviewde deelnemer.

De meeste mensen met een verstandelijke beperking die een beetje kunnen lezen, doen dat vaak met behulp van pictogrammen. Het zou leuk en nuttig zijn als er meer stripverhalen zouden komen voor deze doelgroep. In ieder geval voor verhalen die voorlichtingswaarde voor een langere termijn hebben.

Rapport en informatiekaart
Over dit onderzoek is een rapport en een informatiekaart in eenvoudig taal gepubliceerd. Makers van informatiemateriaal voor mensen met een verstandelijke beperking kunnen deze informatie als handreiking gebruiken.

Meer informatie over het onderzoek en de verhalen? Neemt u contact op met projectcoördinator Heleen van Veen, h.vanveen@hetlsr.nl. Het rapport en de informatiekaart kunt u bestellen bij het LSR (info@hetlsr.nl of 030-2937664).